Yeni Tip Korona Virüs CoVid-19 Nedir?Nasıl Korunulur?

Gezegenimizde pandemiye yol açan yeni tip virüs oldukça kolay bulaşması ve öldürücülük oranının diğer korona virüslere göre fazla olmasından dolayı insanları tedirgin etmiş durumda. CoVid-19 hakkında aradığınız birçok bilgiyi bu yazımızda bulabilirsiniz.

CoVid-19 Nedir?

CoVid-19 bir korona virüs türüdür. Bu virüsün bağlı bulunduğu Corona ailesinin diğer mensuplarına göre en tehlikelisi CoVid-19’dur.

Corona kelimesi anlam itibarı ile “taç” demektir. Virüs ismini taçtaki ucu yuvarlak çıkıntıları olan çubuklara benzetildiği için verilmiştir.

CDC – CoVid-19

CoVid-19 bir RNA virüsüdür. Yani Ribo Nükleik Asit virüsüdür. RNA virüslerinin sebep olduğu diğer insan hastlıkları ebola virüsü, SARS, nezle, grip, hepatit C, batı nil virüsü, çocuk felci ve kızamık olarak sıralanabilir.

CoVid-19’un öldürücülük indeksi maalesef %2’nin üzerinde. Bu oran diğer virüslere göre düşük de olsa bulaşıcılığının çok kolay olması bu küçük yüzdenin çok büyük insan kaybına yol açabilmesine neden oluyor.

CoVid-19 Nasıl Bulaşıyor?

CoVid-19’un bulaşması için hasta kimsenin bir ortamda solunum yapması yeterli. Solunum sırasında ağız ve burundan saçılan virüs bir kişinin birkaç dakikada binlerce kişiyi hasta etmesini mümkün kılıyor. Bu virüs Zoonoz yani hayvandan insana sıçrayabilen virüs türlerindendir. İnsana ilk defa bulaşması da bu yolla meydana gelmiştir. [4]

Virüsü taşıyan kişi solunum yolu ile atmosfere virüsü saçıyor ve:

  1. Ortamda bulunan kişiler solunum yolları ile (ağız ve burun) virüsü soluyarak alabiliyor.
  2. Etrafa saçılmış virüsün bulunduğu yüzeylere elleriyle dokunduktan sonra ellerini ağız, burun ve gözlerine götürerek alabiliyor.
  3. Atmosferde yüzen virüsün gözlerine girmesi ve buradan gözyaşı kanalı ile solunum boşluğuna geçişi ile alabiliyor.

Bulaşma yöntemlerine bakıldığı zaman sıradan bir grip virüsü ile aynı görünüyor. Zira grip virüsü tamamen bu şekilde bulaşıyor ancak bu hastalığı farklı yapan durum ölümcül oluşu.

CoVid-19 Belirtileri Nelerdir?

  • Vakaların %90’ında ateş.
  • Vakaların %80’inde kuru öksürük ve bitkinlik.
  • Vakaların %20’sinde nefes darlığı.
  • Vakaların %15’inde solunum sıkıntıları.
  • Kan testlerine düşük akyuvar (beyaz kan hücresi) gözlenmiştir.
  • Akciğer röntgeninde her iki akciğerde belirti.
    Gibi sağlık sorunları gözlenmektedir. [4]

Eğer bu semptomlardan sizde de ısrarcı biçimde varsa bir maske takarak sağlık kuruluşundan yardım alınız.

CoVid-19 Nasıl Seyreder?

Hastalık bulaştıktan sonra normal bir grip gibi başlayıp ilerleyen aşamalarda akciğerlerin iltihaplanmasına neden olmaktadır. CoVid-19 bir solunum sistemi hastalığıdır.

CoVid-19 Kimler İçin Hayati Risk Oluşturuyor?

Bağışıklık Sistemi Hastaları
Birinci sıradaki risk grubu savunma sistemi rahatsızlığı yaşayanlar oluyor. AIDS gibi savunma sistemini yok eden hastalıklar ya da kanser tedavisi gören hastalar savunma sistemlerinin çalışmıyor olmasından dolayı ön önemli risk grubundalar.

Yaşlılar
İkinci sırada yaşlı insanlar geliyor. Yaşlı insanların normal grip vakalarını bile zorlanarak atlattıklarını düşünürsek bu hastalıkla savaşmaları oldukça güç görünüyor. 80 yaşının üzerinde bulunan hastalardan her 100 bulaş vakasından 14,8’i ölümle sonuçlanmış. 70-79 yaş aralığındaki insanlarda görülen 100 bulaş vakasında ise ölüm oranı 8 kişi, 60-69 yaş aralığında ise ölüm oranı %3,6 olarak saptanmıştır. [2]

Erkekler
İstatistiklere göre erkekler bu hastalığı kadınlara göre daha ağır atlatmakta. Hastalığa yakalanan her 100 erkek bireyin 4,8’i ölürken, 100 dişi bireyin ise 2,8’i ölmüştür. [2]

Kardiyovasiküler Sağlık Sorunu Yaşayanlar
Kalp damar sorunları olanların her 100 vakasının 13.2’si ölümle sonuçlanmıştır.[2]

Diyabet
Kronik şeker hastalığı yaşayanlarda virüsün öldürücülük oranı %9,2 olarak saptanmıştır.[2]

Fotoğraf: Kelly Sikkema

Nasıl Korunurum ve Korurum?

  1. Öncelikle korunmanın en etkili bireysel hijyene önem vermektir. Tam anlamıyla temiz olmak birinci kuraldır. Eller sıklıkla yıkanır ve alkol bazlı dezenfektanlar kullanılır.
  2. Virüs son derece kolay bulaşabildiği için kalabalık ortamlardan uzak durmak gerekir.
  3. İhtiyacınız olmadığı sürece evinizden çıkmamanız önerilir.
  4. Devletin koyduğu kurallara tam olarak uymak ve verdiği tavsiyeleri yerine getirmek gereklidir.
  5. Sağlıklı beslenme ve doğru egzersizler düzenli olarak yapılmalıdır.
  6. Gereksiz yere hastaneler meşgul edilmemeli ve doktorlara bu süreç boyunca anlayış gösterilmelidir. Ayrıca hastaneler bulaşma konusunda en riskli bölgeler olacağı için acil olmayan durumlarda sağlık kuruluşlarına gitmeniz hem sizi riske sokacak hem de doktorların çalışmalarını aksatabilecektir.
  7. Hapşırırken ve öksürürken ağız ve burun varsa bir mendil ile kapatılmalıdır yoksa kolunuzun dirsek içi kısmıyla ağız ve burnunuzu birlikte kapatmalısınız.
  8. Bulunduğunuz şehri terk etmemelisiniz. Eğer bulunduğunuz bölgeden kaçmaya kalkarsanız sizde hastalık olmasa bile sizinle birlikte şehirden ayrılan insanlardan virüs kapabilirsiniz. Zira İtalyanların yaptığı hata buydu ve bu nedenle dünyanın en çok ikinci bulaş vakasına rastlanan ülkesi olmuştur.
  9. Temas ettiğiniz toplu kullanım alanları (otobüs tutacakları, demirleri vb) risklidir. Bu tür yerlere dokunduktan sonra elinizi dezenfekte etmeden ağzınıza, burnunuza ve gözünüze götürmemelisiniz.
  10. Kalabalık bir ortama gidecekseniz veya daha iyisi evden çıkacaksanız maskesiz çıkmayın.
Bakanlığın hazırladığı korunma tavsiyelerini dinlemenizi tavsiye ederiz.

Maske Kullanımı

Ülkemizde maske kullanımı konusunda maalesef bir yanlış anlaşılma mevcut. Maske takan bireylerin “hasta” olduğu görüşü hakim ancak maske aslında dışarıdaki tehlikelerden korunmak için kullanılır. Dışarıda bazı insanların maskeli birey görünce koşarak uzaklaşması aslında maskeyi nasıl yanlış anladığımızı göstermektedir. Maske kullanmaktan çekinmeyin ve maske kullananlara da hastalık tşıyıcısı gözüyle bakmayın.

Virüs konusunda istatistikleri takip etmek için lütfen buraya tıklayınız.

Kaynakça

  1. https://www.saglik.gov.tr
  2. Yüzdeler: https://www.worldometers.info/coronavirus/coronavirus-age-sex-demographics/
  3. https://hsgm.saglik.gov.tr/tr/covid19
  4. https://tr.wikipedia.org/wiki/Koronavirüs_hastalığı_2019
Avatar

biyo

Biyoloji alanında doktora öğrencisi olan biyo, Ağustos 2011 tarihinden bugüne bizimle.