Küresel Isınmanın Böcek Popülasyonu Üzerindeki Etkileri

Küresel ısınma önümüzdeki yüzyılın en önemli çevre gündemlerinden biri olacaktır. Küresel iklimde meydana gelecek değişmeler muhtemelen böceklerde dahil pek çok hayvanın davranışını ve yaşam tarzlarını etkileyebilecektir. Pek çok böcek için sıcaklık ve nemde meydana gelen artış, gelişme oranının, yer değiştirme hızının ve üreme kapasitesinin artması demektir ve bu değişiklikler aynı zamanda tabiatta gerçekleşen ekolojik süreçleri de etkileyebilir. İklimde meydana gelen değişimler aynı zamanda canlıların yaşadığı çevrenin karakterlerini de değiştirecek ve bu değişimler de o ekolojik ortamda yaşayan böcek toplumlarının davranışlarını dolaylı olarak etkileyecektir.

Küresel ısınma dünyanın geleceği için oldukça tehlikeli bir süreçtir. Küresel ısınmanın etkileri asırlarca zaman sonra ortaya çıkacak olsa bile önlemleri zaman geçirmeden almak önemlidir. Küresel ısınma dünya üzerindeki biyolojik yaşamı tehdit etmeye başlamıştır. İklimsel ekvator kuzeye ve güneye açılma yapmaya başlamış ve son yüzyılda küresel ısınmanın etkileri hissedilmeyecek düzeyde olsa da ortaya çıkmaya başlamıştır.

Küresel ısınmanın etkilediği canlı gruplarından biriside böceklerdir. İnsanlar ve doğa için önemi tartışılmaz olan böcekler iklim değişikliği nedeniyle toplu yer değiştirme, popülasyonda aşırı artış ya da popülasyonun azalması hatta türlerin yok oluşu olarak küresel ısınmanın etkileri ortaya çıkmaktadır.

Küresel ısınmanın böcek popülasyonu üzerine doğrudan ve dolaylı etkileri bulunmaktadır. Doğrudan etkiler, böceğin dolaşım sistemi sayesinde görülen değişimlerini içine alır. Örneğin böcekler soğukkanlı canlılardır ve böceklerin vücut ısılarını ortamın sıcaklığı belirler. Sıcaklığın artışı ise böcek metabolizmasının hızlanmasına ve lokal böcek popülasyon yoğunluğunun artmasına neden olabilir. Bunun yanında böceklerin sıcaklık ile değişen yaşam koşulları konusundaki ölçümler sadece kabaca yapılabilmektedir. Bunun nedeni ise böceklerin değişen iklim koşullarında kendisini korumak için bir yerlere sığınabilme özelliği yatmaktadır. Böceklerin dayanabileceği sıcaklık sınırları içerisinde olmak kaydı ile genelde artan sıcaklıklar böceklerin yumurta koyma oranını, yumurta sayısını ve biyolojik evrelerinin gelişimini arttırır ve hızlandırır. Küresel ısınmaya bağlı olarak hava akımlarının sirkülasyonunda oluşacak büyük değişiklikler de hayvanların ve böceklerin yayılma özelliklerini ve göç yollarını değiştirebilir.

Küresel ısınmanın böcek popülasyonuna dolaylı etkilerine ise bitkilerin küresel ısınmadan etkilenerek yaprakların sararması, genellikle böceklerin kendilerine uygun besini bulma ihtimalini ve beslenme davranışlarını zenginleştirir. Bitkilerde artan su ve sıcaklık stresi bitkilerin biyokimyasal yapısını değiştirmekte ve sonuçta aminoasit, şeker ve alkol konsantrasyonları yükselme eğilimine geçmekte, bu da böceklerin bu maddelere duyarlı olan kimyasal alıcılarını harekete geçirmektedir. Bu maddelerin konsantrasyonuyla orantılı olarak böceklerin de bunlara tepki verme oranının değiştiği gözlenmiştir. Kuraklıktan dolayı strese girmiş olan bitkilerde yüksek konsantrasyonda sakaroz bulunması, daha iyi şeker ve aminoasit dengesinin varlığı, daha yüksek yaprak veya çevre sıcaklığının oluşması, kelebek ve çekirgeler gibi böcek gruplarının bu bitkilerdeki gelişme ve üreme başarılarını olumlu yönde etkilemektedir. Bu durumda böcekler daha fazla üreyebilmektedir.

Örneğin NTV haber kuruluşunun 01 Ağustos. 2012 tarihli haberinde küresel ısınmanın böcek popülasyonunu artırdığı haber yapılmıştır. Haberde Ondokuz Mayıs Üniversitesi (OMÜ) Ziraat Fakültesi Bitki Koruma Bölümü Başkanı Prof. Dr. Celal Tuncer’in ”Küresel ısınma nedeniyle meydana gelecek değişimlerin genelde böceklerin lehine olması beklenmekte. Sıcaklıklar doğadaki böceklerin sayısını artıracak” ifadesi belirtilmiştir. [3]

Bazı durumlarda ise çok özel türlerin doğal yaşam ortamları kaybolarak türlerin geleceği tehlikeye girmektedir.

Sonuç olarak küresel ısınmanın etkileri böceklere istisnalar dışında olumlu yönde etki etmektedir. Küresel ısınma ile aşırı çoğalabilecek böcekler dünyayı insanlar açısından yaşanması zor yer haline getirebilir.

Kaynakça:
  1. http://ekoloji.com.tr/resimler/36-6.pdf
  2. http://tr.wikipedia.org/wiki/Böcek
  3. http://www.ntv.com.tr/arsiv/id/25370925
  4. Peters, R. L., J. D. Darling., The Greenhouse Effect and Nature Reserves. Bioscience 35(11):707, 1985

biyo

Biyoloji alanında doktora öğrencisi olan biyo, Ağustos 2011 tarihinden bugüne bizimle.

Bir cevap yazın

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.