Kendi DNA Zincirinizi Nasıl Ayrıştırırsınız

     Çok gelişmiş olmayan laboratuvarlarda bile yapılabilen bu işlem ile birçok sayısal öğrencisi karşılaşmıştır. Genellikle laboratuvarlarda meyva üzerinde, özellikle muz, kivi, kiraz, vişne, çilek ve patates ile yapılan bu deneyi bu sefer bir insan hücresi için nasıl yapabileceğinizi öğreneceksiniz. Tabi işlemlerin prosedürü doku almadan sonrası için yaklaşık aynı.

     Öncelikle sahip olmanız gereken malzemeler şunlar: Kaynamış içme suyu, sıvı bulaşık deterjanı (DNA nın etrafını saran zarların çözülmesi ve DNA zincirinin açığa çıkması için gerekli.), sofra tuzu, gıda boyası (Zorunlu değil, mikroskopta incelemek isterseniz gerekebilir.), %70 izopropil alkol (Kimya malzemesi satan yerlerde bulabilirsiniz. Moleküler biyolojide oldukça gerekli bir kimyasal maddedir.) ve son olarak doku örneği.(Bir bitkiden veya kendinizden aldığınız örnek olabilir.)

     Doku alma işlemi: Öncelikle dokuyu kendinizden almak istiyorsanız 500ml suyun içine 1tbsp yani yaklaşık 15ml tuz ekleyin ve tamamen karıştırıp çözelti haline getirin. (YA DA: 100ml su içine 3ml tuz şeklinde hazırlayabilirsiniz.) Hazırladığınız çözeltiden 3tbsp yani yaklaşık 45ml suyu temiz bir kaba ayırın. Ayırdığınız 45ml su ile 1 dakika boyunca gargara yapın ve çözeltiyi tekrar boş kaba boşaltın. Bu şekilde kendinizden doku örneği almış oluyorsunuz. Eğer kendi dokunuzla çalışacaksanız bir alt paragrafı ihmal edip sonraki paragraftan devam edebilirsiniz.

     Eğer doku örneğini bir meyvadan almak istiyorsanız meyvayı kabuğundan ayırdıktan sonra (Meyvanın boyutuna göre değişir, bu anlatım muz içindir.) 100ml %0,9 NaCl çözeltisinin bulunduğu bir kapta püre haline gelinceye kadar yumuşak yüzeyli bir araçla öğütün. Elde ettiğiniz püreden 50ml kadarını süzerek ayırın ve ayırdığınız karışımın içine 1-2 damla bulaşık deterjanı ekleyin ve hafifçe karıştırın. Karışımın içine (isteğe bağlı) boyar madde ekleyin (gıda boyası olabilir). Son olarak karışıma yavaşça akışkanlığı artırana kadar %95lik etanol ekleyin. 2 – 3 dakika sonra bir pipet ya da kürdanı karışım içinde dairesel olarak hareket ettirerek DNA zincirinin çubuğa sarılmasını sağlayın ve hafifçe yukarı kaldırın. Görmüş olduğunuz iplik DNA zinciridir. Eğer boyadıysanız mikroskopta inceleyebilirsiniz. Videodan bir çilek DNA sının ayrışma işlemini izleyebilirsiniz.

     Dokuyu kendinizden aldıysanız işleminizi bu paragraftaki şekilde devam ettirin. Elde ettiğiniz doku örneğinin içine bir damla bulaşık sabunu ekleyin ve yavaşça karıştırın. Bulaşık sabunu DNA nın etrafını saran zarların çözülmesini sağlayarak zinciri açığa çıkartmak için gereklidir. Karışıma 3 damla gıda boyası ekleyin ve karıştırın. (Koyu renkler olmalıdır; mavi, siyah, yeşil gibi insan gözünün daha duyarlı olduğu tonlar seçilebilir.) Başka bir kaba 100ml %70'lik izopropil alkol ekleyiniz. Hazırladığınız boyalı çözeltiden alkol üzerinde katman oluşturacak kadar karışımı yavaşça alkole ekleyiniz ve 2-3 dakika form alması için bırakınız. Bekleme sonrasında bir pipet ya da kürdanı karışım içinde dairesel olarak hareket ettirerek DNA zincirinin çubuğa sarılmasını sağlayın ve hafifçe yukarı kaldırın. Görmüş olduğunuz iplik size ait DNA zinciridir.

Videodan bu deneyle ilgili bir çalışmayı izleyebilirsiniz.

biyo

Biyoloji alanında doktora öğrencisi olan biyo, Ağustos 2011 tarihinden bugüne bizimle.

Kendi DNA Zincirinizi Nasıl Ayrıştırırsınız” için 3 yorum

  • 20 Mart 2012 tarihinde, saat 14:27
    Permalink

    @kerim
    Öncelikle aynı deneyi kan ile yapmanız mümkün fakat kan elde etme işlemi hijyenik ortamlarda gerçekleştirilmesi gerekir ve kan alma konusunda bilgisi olan kişilerce yapılmalıdır. Tabii ki her numunede farklı olduğu gibi kan üzerinde yapılacak DNA ayırma işlemi de farklı olacaktır. Bunun için özel bir malzeme listesi gereklidir.

    Hayvandan numune alma işlemini önermiyoruz. Hayvanlardan numune almak profesyonel bir işlemdir. Amatör kişilerce yapılan numune alma işlemi hayvana zarar vermekte ve hayvana acı çektirebilmektedir. Eğer numune almak istiyorsanız memeli hayvanların salyalarından, kuşların tüy ya da dışkılarından, kabuklu deniz canlılarının ürettikleri jölemsi maddeden ve bunun gibi yöntemlerle numune almanız önerilir. Bu yöntemle, canlıların yaşama haklarını ellerinden almadan ve vücut bütünlüğüne dokunmadan numune almayı başarmanız mümkün. Tabi bu işlem çok mecburi durumlarda yapılmalıdır diğer durumlarda doğal yaşama müdahele edilmesini doğru bulmuyoruz.

    Thumb up 0 Thumb down 0

  • 16 Mart 2012 tarihinde, saat 15:15
    Permalink

    “Çok gelişmiş olmayan laboratuvarlarda bile yapılabilen bu işlem ile birçok sayısal öğrencisi karşılaşmıştır. ”

    türkiyede mi? :) malesef, fakat olmasını isterdim. -_-

    Thumb up 0 Thumb down 0

Bir cevap yazın

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.